آزمایش ادرار (Urinalysis) یکی از ساده ترین و در عین حال مهم ترین تست های آزمایشگاهی در کودکان است که می تواند اطلاعات ارزشمندی درباره سلامت کلیه، دستگاه ادراری، وضعیت متابولیک و حتی برخی بیماری های سیستمیک ارائه دهد.

بخش های اصلی آزمایش ادرار

1. بررسی فیزیکی

• رنگ ادرار: زرد کم رنگ تا کهربایی طبیعی است.
  تغییر رنگ ممکن است به دلیل کم آبی، مصرف دارو، یا وجود خون باشد.

• شفافیت (Clarity): شفاف طبیعی؛ کدر بودن می تواند ناشی از عفونت یا کریستال ها باشد.

• بو: بوی شدید ممکن است نشانه عفونت یا مشکلات متابولیک باشد.

2. بررسی شیمیایی (Dipstick)

• pH ادرار: طبیعی بین ۴.۵ تا ۸؛ مقادیر غیرطبیعی می‌تواند نشان‌دهنده عفونت یا اختلال متابولیک باشد.

• گلوکز (Glucose): وجود آن ممکن است نشانه دیابت باشد.

• پروتئین (Protein): مقادیر بالا می‌تواند نشان‌دهنده آسیب کلیوی یا تب باشد.

• کتون (Ketone): در تب بالا، کم‌غذایی یا دیابت کنترل‌نشده دیده می‌شود.

• خون (Blood): وجود RBC ممکن است به علت عفونت، سنگ یا آسیب کلیه باشد.

• نیتریت و لکوسیت استراز: مثبت بودن معمولاً نشانه عفونت ادراری است.

• بیلی‌روبین و اوروبیلی‌نوژن: برای بررسی بیماری‌های کبدی.

3. بررسی میکروسکوپی

• گلبول قرمز (RBC): وجود بیش از ۵ عدد در هر میدان بزرگ غیرطبیعی است.

• گلبول سفید (WBC): افزایش آن نشانه عفونت یا التهاب.

• سلول‌های اپی‌تلیال: در مقادیر زیاد می‌تواند نشانه آلودگی نمونه باشد.

• کریستال‌ها: نوع آن‌ها می‌تواند به تشخیص سنگ کلیه یا اختلال متابولیک کمک کند.

• کست‌ها (Casts): نشان‌دهنده شرایط خاص کلیوی مانند گلومرولونفریت یا نفریت بینابینی.

چه بیماری‌هایی با آزمایش ادرار در کودکان قابل شناسایی است؟

• عفونت ادراری (UTI)

• بیماری‌های کلیوی (گلومرولونفریت، سندرم نفروتیک)

• دیابت

• سنگ کلیه

• اختلالات متابولیک نادر

• بیماری‌های کبدی

نکات مهم برای نمونه‌گیری صحیح در کودکان

• استفاده از نمونه وسط ادرار (Midstream) یا کیسه ادراری استریل برای نوزادان

• شستشوی مناسب ناحیه تناسلی قبل از جمع‌آوری نمونه

• انتقال سریع نمونه به آزمایشگاه (کمتر از یک ساعت)

خدمات آزمایشگاه کودکان ایران در تفسیر آزمایش ادرار

• نمونه‌گیری تخصصی و کودک‌دوست

• گزارش دقیق شامل تحلیل فیزیکی، شیمیایی و میکروسکوپی

• تفسیر نتایج توسط پزشک متخصص آزمایشگاه

• همکاری با پزشکان اطفال برای تشخیص و درمان سریع

سوالات پرتکرار والدین

آیا آزمایش ادرار درد دارد؟
خیر. نمونه‌گیری به‌صورت غیرتهاجمی و بدون درد انجام می‌شود.

چرا گاهی پزشک آزمایش ادرار را تکرار می‌کند؟
برای تأیید نتایج یا اطمینان از صحت نمونه‌گیری.

آیا نتیجه غیرطبیعی همیشه به معنای بیماری جدی است؟
خیر. برخی نتایج ممکن است موقت و به علت تب یا کم‌آبی باشد.